giới thiệu về TP Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang

Thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang được thành lập theo Nghị đình số 97/2005/NĐ-CP ngày 26 tháng 7 năm 2005 của Chính phủ. Thành phố có 11 đơn vị hành chính cấp phường và 1 xã với 68 khu phố-ấp, 1.209 tổ nhân dân tự quản.
Đó là phường Vĩnh Lợi, Rạch Sỏi, An Bình, An Hòa, Vĩnh Lạc, Vĩnh Bảo, Vĩnh Thanh Vân, Vĩnh Thanh, Vĩnh Quang, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thông và xã Phi Thông. Ngày 29/8/2005, Rạch Giá tổ chức lễ công bố thành lập thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang.

Ảnh 2: Hoàng hôn Biển Tây – Góc nhìn từ Bến tàu biển Rạch Giá hướng về đảo Hòn Tre
(Hòn Rùa) thuộc huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang.

Vị trí địa lý của thành phố: Phía Đông - Nam tiếp giáp huyện Châu Thành; phía Đông - Bắc tiếp giáp với huyện Tân Hiệp; phía Tây - Nam giáp vịnh Thái Lan có thể nhìn thấy các đảo gần, đảo xa. Gần tầm mắt nhất là đảo Hòn Tre (Hòn Rùa) thuộc huyện Kiên Hải nằm đối diện với cửa biển Rạch Giá; phía Tây - Bắc là cụm núi Ba Hòn: Hòn Đất, Hòn Me và Hòn Sóc thuộc huyện Hòn Đất. Tổng diện tích tự nhiên gần 105 km2, trong đó có khu lấn biển về phía Tây để mở rộng đô thị mới rộng 420 ha thuộc các phường Vĩnh Bảo, Vĩnh Lạc và An Hòa; khu lấn biển 16 ha thuộc phường Vĩnh Thanh Vân. Niên giám Thống kê năm 2011: Thành phố có 48.847 hộ, với 223.491 khẩu, gồm 3 dân tộc chính là: người Kinh chiếm 87,88%, Khmer chiếm 6,97%, Hoa chiếm 5,06%, còn lại là các dân tộc khác.

Ảnh 3: Lễ hội truyền thống Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực được duy trì tổ chức hàng năm tại công viên văn hóa Nguyễn Trung Trực – thành phố Rạch Giá
thu hút người dân khắp nơi trong và ngoài thành phố đến dự.

Thành phố có 5 tôn giáo chính gồm: Phật giáo (Nam tông và Bắc tông); Cao Đài; Thiên Chúa giáo; Tin Lành; Hòa Hảo và một số tôn giáo khác. Toàn thành phố có 43 cơ sở thờ tự được nhà nước công nhận, trong đó có các đình, chùa được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) cấp bằng công nhận “Di tích Lịch sử Văn hóa – Kiến trúc” như: Chùa Tam Bảo, Phật Lớn, Láng Cát, Quan Đế, đền thờ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, đình Vĩnh Hòa… Đây còn được xem là điểm đến hấp dẫn của khách tham quan du lịch. Đặc biệt, lễ hội truyền thống kỷ niệm ngày hy sinh của Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực diễn ra vào các ngày 26, 27 và 28 tháng Tám Âm lịch hàng năm thu hút trên 800 ngàn lượt du khách hành hương khắp các nơi đến dâng hương, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao chào mừng lễ hội; là dịp giới thiệu, quảng bá tiềm năng du lịch của tỉnh nhà và xúc tiến, đầu tư, phát triển kinh tế.

Ảnh 4: Cổng Tam Quan.

Đến với thành phố Rạch Giá du khách đi qua Cổng Tam Quan nằm trên đường Nguyễn Trung Trực, là một công trình kiến trúc đẹp, mang đậm nét văn hóa cổ truyền Việt Nam. Đây cũng là một kiến trúc đặc biệt đã trở thành biểu tượng của tỉnh Kiên Giang.
Những di tích lịch sử văn hóa – kiến trúc, bảo tồn - bảo tàng đã được chính quyền và nhân dân thành phố trùng tu, tôn tạo để du khách đến Rạch Giá có thể hiểu cảm nhận được lịch sử truyền thống mở đất và giữ đất của nhân dân qua các thời kỳ.

 

Ảnh 5: Khách sạn SEA LIGHT tại khu lấn biển mở rộng đô thị thuộc
phường Vĩnh Bảo – thành phố Rạch Giá.

Rạch Giá là điểm lý tưởng để khách du lịch dừng chân, lưu trú và  tham quan các di tích, các khu vui chơi giải trí tại công viên Văn hóa An Hòa, Siêu thị Citimart, Co.op Mart, Metro…; có hệ thống đường không với sân bay Rạch Giá; đường bộ có Bến xe Rạch Giá; đường biển có Bến tàu biển Rạch Giá…, rất thuận tiện cho du khách đi đến các danh lam, thắng cảnh du lịch trọng điểm trong tỉnh như: huyện đảo Phú Quốc, Kiên Hải, thị xã Hà Tiên, Kiên Lương và U Minh Thượng.

THÀNH TỰU KINH TẾ - XÃ HỘI NĂM 2011 
HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐẾN NĂM 2015

Nghị quyết Đại hội X Đảng bộ thành phố Rạch Giá nhiệm kỳ 2010 – 2015 đã xác định cơ cấu kinh tế của thành phố là: Thương mại, Dịch vụ và Du lịch; Công nghiệp - xây dựng; Nông nghiệp – Thủy sản. Cơ cấu kinh tế đã chuyển biến theo hướng tích cực. Kết quả năm 2011: Tỷ trọng Thương mại, Dịch vụ và Du lịch chiếm 70,72%; Công nghiệp – Xây dựng chiếm 17,65%; Nông nghiệp và Thủy sản chiếm 12,64%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 15,19%; thu nhập bình quân đầu người đạt trên 38 triệu đồng, tương đương 1.857 USD. Tổng huy động nguồn vốn trên 2.587 tỷ đồng cho đầu tư phát triển thành phố.

 

Ảnh 6: Hành khách đang lên chuyến bay Rạch Giá – Phú Quốc tại sân bay Rạch Sỏi

Hệ thống tín dụng ngân hàng, bưu chính viễn thông, nhà hàng, khách sạn…ngày càng phát triển mạnh, góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng kinh tế của thành phố.
Hệ thống giáo dục cơ bản đáp ứng nhu cầu giảng dạy và học tập của nhân dân với 49 trường Trung học cơ sở, Tiểu học và Mầm non – Mẫu giáo. Đặc biệt có Trường Trung học Cơ sở Lê Quý Đôn và Trường Tiểu học – bán trú Đinh Bộ Lĩnh được tỉnh chọn làm mô hình trường trọng điểm chất lượng cao. Ngoài ra, thành phố còn có các Trường Cao đẳng Y tế, Kinh tế Kỹ thuật, Trường Trung học chuyên nghiệp, Trung tâm giáo dục thường xuyên, dạy nghề…của tỉnh đóng trên địa bàn, mở rộng liên kết với các trường đại học ngoài tỉnh góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho tỉnh nhà.
Hệ thống y tế của thành phố có 2 phòng khám đa khoa khu vực thuộc xã Phi Thông và phường Rạch Sỏi; có các cơ sở y tế trên địa bàn như: Bệnh viện Đa khoa, Bệnh viện Y học Dân tộc tỉnh Kiên Giang, Bệnh viện Cổ phần Bình An, các Trung tâm y tế của tỉnh và các cơ sở y tế tư nhân cơ bản đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ảnh 7: Đồng chí Phạm Công Khâm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy – Bí thư Thành ủy (thứ tư từ phải sang) cùng lãnh đạo thành phố, xã Phi Thông và đơn vị tài trợ cắt băng khánh thành cầu Nam Tiến 6 bắt qua kênh Năm Liêu thuộc ấp Trung Thành xã Phi Thông. Tổng trị giá công trình 250 triệu đồng do Phật tử Hội Từ thiện chùa Phổ Minh tài trợ. Đây là một trong những hoạt động “chung tay xây dựng xã nông thôn mới Phi Thông”.

Hai mục tiêu lớn của thành phố Rạch Giá quyết tâm hoàn thành trước năm 2015 là: Xây dựng thành phố Rạch Giá đạt đô thị loại II và xây dựng xã Phi Thông đạt 19 tiêu chí “xã nông thôn mới” theo quy định của Chính phủ. Đảng bộ và Chính quyền thành phố tập trung huy động mọi nguồn lực từ ngân sách nhà nước, của doanh nghiệp và sự đóng góp của nhân dân cho đầu tư và phát triển thành phố xứng đáng với vị trí “Trung tâm Chính trị, Kinh tế, Văn hóa, Xã hội” của tỉnh Kiên Giang./.

Bài viết và nhóm ảnh: Danh Hiệp

HỘI AN GIẾNG CỔ BÁ LỄ

Đó là một trong những giếng cổ hơn 1.000 năm tuổi, và là nguồn sống của hàng trăm gia đình ở Hội An...

Chiếc giếng kỳ lạTên là Bá Lễ, giếng cổ nằm trong một con hẻm nhỏ nhắn, mượt mà và im ắng của đường Trần Hưng Đạo, thị xã Hội An (nay là thành phố Hội An, Quảng Nam). Chiếc giếng đầy rêu phong, cái thú vị nằm ở ngay trong lòng giếng cổ, những rêu phong, năm tháng hằn lên nét cổ kính rất riêng. Nước giếng Bá Lễ chưa bao giờ được sử dụng để tắm, để giặt, chỉ được sử dụng vào mục đích duy nhất phục vụ cho con người, đó là nấu nước uống và pha chế nấu các món ăn ngon. Nước giếng, được coi như thứ “nước thánh”, không ai được phí phạm vào những việc không hợp lý.

Theo những cụ già sống lâu năm ở vùng đất này kể lại, giếng nước này của người Chăm xưa. Chất liệu làm nên giếng cổ này, hệt như tháp Mỹ Sơn, cũng bằng gạch mà không dùng vôi vữa kết lại. Dưới chân là khung gỗ lim rộng bản, tồn tại cả ngàn năm nay. Các nhà nghiên cứu khảo cổ khẳng định, nó được sinh ra từ thế kỷ thứ VIII-IX.

Vào thời kỳ này, nước giếng Bá Lễ từng là một trong những loại hàng hóa khá độc đáo mà người xưa dành để bán cho các thuyền buôn Ba Tư, Ả Rập. Không bán lấy tiền, mà dùng để trao đổi lấy hàng hóa, sau đó hàng hóa này được đem ra phố bán lại cho người bản xứ. Ngay từ những ngày xa xưa đó, nước giếng Bá Lễ đã từng mang lại cho người dân sống trong vùng nguồn lợi lớn.

Cái tên Bá Lễ, xuất hiện tận sau này, khoảng vào thế kỷ XX, khi mà một người đàn bà tên là Bá Lễ, đã bỏ hơn 100 đồng tiền Đông Dương để trùng tu hoàn toàn lại cái giếng cổ của người Chăm này, vì thấy được tầm quan trọng của cái giếng cổ với người dân trong vùng vào thời ấy. Nhờ vậy, giếng cổ được bảo tồn đến ngày hôm nay, giờ trở thành một nét văn hóa của người Hội An, và cũng là di tích lịch sử của thành phố Hội An bây giờ.

Không biết, có phải vì cái tích khá linh thiêng, hay vì thật sự giếng cổ đã mang đến cho người dân Hội An nhiều lợi nhuận từ vật chất đến tinh thần, nên càng ngày, giếng cổ Bá Lễ càng được trọng vọng. Có đến giếng vào những ngày lễ, tết, rằm, mùng một, mới thấy được sự tri ân mà người dân ở đây dành cho giếng cổ. Người đến tạ lễ với giếng cổ đông vui như hội. Sự kỳ lạ của giếng cổ, âu cũng là lẽ tất nhiên...

Vị ngon ẩm thực và kế mưu sinh

Người Hội An, không phải là làm “quá” lên những “chức năng” mà nước giếng Bá Lễ mang đến cho ẩm thực của vùng đất này. Một kiểm tra nho nhỏ, và kết quả, có đến 5-6 món ăn đặc trưng nhất của đô thị cổ này, đều không thể thiếu nước giếng Bá Lễ. Thiếu vị nước này, những đặc sản của Hội An hình như trở nên vô vị.

Đó là món cao lầu - một trong những “quốc hồn, quốc túy” của người Hội An. Nếu đem cao lầu đi một nơi khác để chế biến, thì mùi vị sẽ trở nên khác lạ, không còn hương vị đậm đà, không còn cái dẻo dai của sợi cao lầu. Những người làm cao lầu ở Hội An bật mí, sợi cao lầu được làm ra, phải có sự kết hợp từ nước giếng Bá Lễ, cùng với tro đốt của gỗ từ đảo Cù Lao Chàm thì sợi cao lầu mới dẻo, mới dai, mới thơm tho một cách thuần túy được.

Một món ăn khác, đó là 2 loại bánh: bánh bao và bánh vạc. Khách nước ngoài đặc biệt thích bánh vạc, và thậm chí còn đặt riêng cho nó một cái tên rất thơ “White Rose” (Hoa hồng trắng). Cả 2 loại bánh đều rất đặc trưng ở Hội An, khi “bồng” (nhồi) bột, phải dùng nước giếng cổ Bá Lễ để trộn trước khi bồng, thì bột mới thanh, mới dẻo và bánh mới có mùi vị thơm tho, riêng biệt.Đặc biệt, món ẩm thực tốn hao rất nhiều giấy mực của các nhà báo, thi sĩ, nhà văn và cả giới họa sĩ, đó là món chè xí mà (còn có tên “chí mà phủ”). “Ông già xí mà” Ngô Thiếu, với hơn 60 năm bán loại đặc sản hiếm hoi này, đã quá nổi tiếng ở Hội An. Người ta bảo ông “chảnh” vì không chỉ việc chụp ảnh với ông bây giờ rất... khó, mà còn bởi, dù đã ở tuổi gần đất xa trời, nhưng ông nhất quyết, không bao giờ chịu hé răng tiết lộ bí quyết nấu chè xí mà ngon đến lịm người cho hậu thế.

Nhưng có một bí quyết, ông sẵn sàng tiết lộ, đó là nước nấu chè xí mà phải nhất định là nước giếng Bá Lễ. Và hàng chục món ẩm thực đặc sản khác của phố Hội, không thể thiếu vị ngon ngọt của giếng nước Bá Lễ. Vậy mới kỳ lạ...

Không chỉ “ban phát” cho người phố Hội vị ẩm thực đặc trưng, giếng cổ còn tạo cho hàng trăm gia đình cơ hội mưu sinh. Nói là hàng trăm thì cũng không quá, bởi chỉ riêng phục vụ cho các hàng quán nấu thức ăn bán, đã là rất nhiều rồi. Nhưng quan trọng ở chỗ, hàng chục gia đình, đã và đang sống dựa vào giếng Bá Lễ bằng nghề gánh nước thuê. Đó là vợ chồng ông Nguyễn Đường và cụ bà Nguyễn Thị Mỹ, đều đã ngoài 70 tuổi, sống gắn bó gần 50 năm với nghề gánh nước thuê, và gánh nước giếng Bá Lễ.

Ông bà cụ, sau nhiều bài viết của báo chí, càng nổi tiếng nhiều hơn, đã trở thành một “di sản” của Hội An trong con mắt của du khách và những người làm du lịch. Và dường như, biết được giá trị của mình mới các gia đình sống ở phố Hội, nên giếng chẳng bao giờ biết cạn nước, dù ngày nắng hay mưa, mạch nước ngầm lúc nào cũng dồi dào tuôn chảy. Chiếc giếng cổ trông mộc mạc, đơn sơ, mà lại kỳ lạ đến không ngờ là vậy!

Bảo Nguyên